/ 0
1 jü, zu 2: dıde, dı 3: hirê 4 :çar
5: phonc 6: şeş 7: hawt 8: heşt 9: new 10: des 11: des u jü 12: des u dıde (des u dı) 13: des u hirê 14: des u çar 15: des u phonc 16: des u ses 17: des u hawt 18: des u heşt 19 :des u new 20: vist 21 vist u jü 30: hirıs 31: hirıs u jü 40: çewres 50: phoncas 60 :seşti 70: hawtae 80: heştae 90:newae 100 sed 101: sed u jü 200: dısey 222: dıse u vist u dıde 300 :hirêsey 400 :çarsey 500 :phonsey 1000 hazar 1100 :hazar u se 1234: hazar u dıse u hirıs u çar 1999 :hazar u newse u newa u new 2000 dıhazari 2001: dıhazar u jünot: "dıde" (2) sayısı sadece sayıldığında söylenir, isimlerde kullanılmaz: dı bıray.
Serri - YaşTı çand serri dera? Kaç yaşındasın?Ez hirıs u dı serri derane. Otuziki yaşındayım.Viale çand serri dera? Viale des u new serri dera.Heyder çand serri dero? Heyder vist serre dero.Gulizare hirıs serre dera? Nê, Gulizare hirıs serre de niya, a vist u hawt serri dera.Hesen des u heşt serri dero? Heya, Hesen des u heşt serri dero.
Diğer soru çeşitleri:Tı çand serriya? Ez çewres serriyane.Ğezale çand serriya? Ğezale vist u dı serriya.Hesen çand serriyo? Hesen des u ses serriyo.Gule hirıs u phonc serriya? Nê, Gule hirıs u jü serriya.Mıstefa phoncas serriyo? Nêzanon, çand serriyo.Serrê to çandê? Serrê mı hirıs u dıyê.Tı çand serranê xo dera? Ez vist u heşt serranê xo derane.Dikkat: Zazaca’da sayılarla isimlerde çoğul kurmak biraz karışıktır:10 serri ; 11 serre ; 12 serri 20 serre 30 bıra ; 34 bıray 50 kağıde ; 59 kağıdi20 qeleme ; 21 qeleme ; 25 qelemi 40 çê ; 41 çê ; 44 çêi 60 kıtab ; 62 kıtabi_ Ona (10) bölünebilen ve artı 1 ile olan sayılarda isimler tekil şeklinde söylenir: 1 serre, 11 serre,20 serre, 21 serre, 50 serre_ Tüm diğer sayılar, 10 ile birlikte, isimler çoğul olarak belirtilir: 2 serri, 10 serri, 12 serri, 22 serri,55 serriçand / çend – kaçtı çand serri dera?tı çand serriya ?serrê to çandê ?
Dilbilgisi 5: Bükünlü halin kişi zamirleriZazaca’da isimde iki hal var:1. “kim” veya “ney” sorularını yanıtlayan yalın hal (Lat. Casus rectus)2. „kime, kimi, kimin, kimden“ gibi tüm diğer soruları yanıtlayan bükünlü hal (Lat.Casus obliquus)Dilbilgisi 1 altındaki kişi zamirleri (şahıs zamirleri) yalin hali oluştururken, aşağıda belirtilen bükünlühalin iyelik zamirlerini teşkil eder (yanında belirtilen koşaç bağı (-dır fiili) için çekim kökenidir):iyelik zamiri koşaç ile iyelik zamiri koşaç ilemı mın- benim ma ma- bizimto tüy- senin sıma sıma- siziney (dey), cı (d)ey- onun (eril) inu (dinu) (d)inan- onlarınae (dae), cı (d)a- onun (dişil)
Dilbilgisi 6: tamlama – ad tamlamasıBir adı daha ayrıntılı niteleyen sıfat, iyelik zamiri veya tamlayan durumunda olan ad Zazaca’da genelde sonagelir. Tamlanan ad bu durumda bir iyelik eki alır (izafet). İyelik ekinden önceki hece vurgulanır.Ad nitelemelede tamlanan ad:- eril adlarda: -ê- dişil adlarda: -a- çoğul halinde: -êiyelik ekini alır.Ünsüzle biten eril ad, –ê iyelik ekini alır:kar: karê mı, iş (bire bir: iş, benim olan)kıtab: kıtabê to: kitabınSondan vurugulu –e ünlüsüyle biten eril ad, –ê iyelik ekini alır, fakat –e ünlüsü –ê ekiyle erişir:name: namê dey (ey) onun adı (eril) gure: gurê dae (ae) onun işi (dişil)–a veya –o ünlüleriyle biten eril ad, –ê iyelik ekini alır (kaynaştırma harfi olmadan):bıra: bıraê ma : kardeşimiz, ko: koê, sıma: dağınızSondan vurgulu –i veya –ü ile biten eril ad, kaynaştırma harfi –y- ile –ê iyelik ekini alır:pi: piyê mı: babam, çü: çüyê to: çubuğunVurgusu sondan ikinci hecede olan, –e son eki ile biten dişil adlarda –e son ekin yerini –a iyelik eki alır:qeleme: qelema dey (ey) onun kalemi (eril) mae: maa dae (ae) onun annesi (dşl.)Vurgusu sondan ikinci hecede olan, –i ile biten dişil ad,–a iyelik ekini alır:kardi: kardia ma: bıçağımız, saci: sacia sıma: sacınız–a ile biten dişil ad, iyelik eki almaz:manga: manga sıma: ineğiniz , çêna: çêna dinu (inu) onların kızıÇoğul halde iki cinsiyet –ê iyelik ekini alır:kıtabê mı: kitaplarım, namê to: adların, bıraê dey: kardeşlerikoê ma: dağlarımız, iskemê sıma: sandalyeleriniz , çüyê dinu: onların çubuklarıqelemê mı: kalemlerim , kardiê to: bıçakların , mangê ma: ineklerimizNot: -a ile biten dişil adlar çoğul halde –ê ekini alır, fakat (“manga” örneğindeki gibi) –a düşer!
Dilbilgisi 6a: Yalın izafet „yê“Zazaca’da „benimki, seninki vs.“ gibi iyelik belirten durumlarda eril, dişil ve çoğul yalın izafet „yê“kullanılır.No kıtabê tüyo? veya: No kıtab yê tüyo? çoğul: Ni kıtabi yê tüyê?Na qelema dawa? veya: Na qeleme yê dawa? çoğul: Ni qelemi yê daê?
Ni domanê mınê veya: Ni domani yê mınê. genelde: No yê mıno –